Woda, wstęp
Substancja jakich wiele na świecie. Jednak ta w szczególności zasługuje na miano królowej. Woda, jest wszędzie, płynie w naszych kranach, możemy z niej korzystać w przerażających ilościach. Ale czy ktoś kiedykolwiek ją doceni ?? Doceni na tyle na ile zasługuje ??
Powinna być spożywana w ilości kilku litrów dziennie, dlaczego nie jest ??
Tylko woda po spożyciu nie jest przetwarzana. W komórkach naszego organizmu woda znajduje się pod specjalną postacią, którą nazywamy strukturowaną. Każdy inny płyn, który dostarczamy naszemu organizmowi musi być przetworzony i oczyszczony.
Woda jest podstawowym składnikiem nieorganicznym każdego organizmu. Znajduje się w dużej ilości w limfie oraz osoczu krwi (<90%). Najmniejsze ilości jej znajdują się w kościach, zębach, tkance tłuszczowej (>20%). Organizm ludzi składa się z ok. 60% wody czyli np. przeciętny człowiek ważący 75kg składa się z 45 litrów wody. Kobiety z tego względu iż zostały obdarzone trochę większą ilością tłuszczy ich organizm zawiera trochę mniej wody. Dla porównania można podać iż ciało noworodka zawiera 75% wody, zaś embrion ludzki prawie 98% wody.
Woda w naszych ciałach jest bez przerwy wymieniana na nową, dostarczana w razie jej ubytku który nawet w zaledwie 1-2 % może być niebezpieczny. Także gdy poczujesz że chce ci się pić, nie czekaj !! Sięgnij od razu po butelkę wody źródlanej, czy mineralnej. Pamiętaj jednak żeby wodę popijać często małymi łyczkami, wówczas jest lepiej przyswajalna (nasz organizm szybciej ją wchłonie), pijąc rzadko za to dużo powodujemy że część wody zostanie przyswojona zaś reszta zostanie usunięta a wraz z nią niezbędne minerały. Tak więc nie wypłukujmy się z minerałów tylko nawadniajmy nasz organizm. Człowiek bez jedzenia może przeżyć nawet klika tygodni, bez wody zaledwie kilka dni.
Woda ma bardzo wiele zastosowań w naszym organizmie. Jak wiadomo nie zawiera ona kalorii, co jest naprawdę zbawiennym produktem podczas odchudzania. Dzięki niej dostarczamy nie tylko samej wody ale wraz z nią związki mineralne. Woda wodociągowa różni się w składzie mineralnym w różnych regionach kraju, kontynentu, świata. Jednak porównując do wody butelkowanej różni się diametralnie w smaku jak i składzie mineralnym.
Płyn ten jest głównym składnikiem wszelkich procesów chemicznych zachodzących w naszym organizmie. Dzięki swojej specyficznej i prostej budowie jest najlepszym rozpuszczalnikiem czy składnikiem w tych procesach. Bierze udział w przenoszeniu białek do budowy mięśni, transporcie tlenu aby nasze komórki mogły żyć, transport hormonów toksyn do miejsca ich neutralizacji także umożliwia woda. Warunkuje turgor komórki (Turgor zależy od ciśnienia turgorowego — ciśnienia wywieranego przez protoplast na ścianę komórkową. Ciśnienie turgorowe zależy od potencjału osmotycznego soku wakuolarnego oraz od własności fizykochemicznych ściany komórkowej) pisząc inaczej, jędrność komórki warunkuje woda zlokalizowana w płynie zewnątrzkomórkowym jak również wewnątrzkomórkowym.
Funkcje wody- stabilizuje ciśnienie krwi w naszym organizmie oraz jego objętość
- bierze udział w termoregulacji naszego ciała
- woda nawilża stawy, gałki oczne, ułatwia przełykanie kęsów pożywienia, jest amortyzatorem dla układu nerwowego oraz uczestniczy w przenoszeniu dźwięku przez ucho środkowe
- woda jest głównym transporterem składników odżywczych krwi oraz tlenu do wszystkich komórek naszego ciała
- dzięki stałemu nawilżeniu płuc możemy normalnie oddychać
- bierze udział w oczyszczaniu naszego organizmu z toksyn jak i składników toksycznych w postaci moczu, potu
- woda nawilża stawy, gałki oczne, ułatwia przełykanie kęsów pożywienia, jest amortyzatorem dla układu nerwowego oraz uczestniczy w przenoszeniu dźwięku przez ucho środkowe
- woda ulepsza pracę soków trawiennych w procesie trawienia, oraz pomaga w późniejszym procesie przyswajania składników odżywczych przez nasz organizm
Woda podczas treningu
Jak zawsze organizm ludzki można przyrównać do silnika samochodowego. W tym przypadku również się to sprawdza. Mięśnie podczas treningu wydzielają ciepło, nasz organizm spala coraz więcej kalorii, co wiąże się właśnie ze wzrostem temperatury. Aby temperatura została obniżona organizm musi zastosować jedną z kliku mechanizmów obronnych w tym przypadku jest to wydzielanie potu. Woda wydostająca się na powierzchnię skóry przez gruczoły potowe. Jaki jest związek z silnikiem ?? Zobacz, silnik pracuje, produkuje ciepło, grzeje się, aby go schodzić potrzebna jest chłodnica, przypuśćmy że jest nieszczelna woda z niej paruje, jak wiadomo kiedyś się skończy co spowoduje przegrzanie się silnika i jego uszkodzenie. Tak samo jest z nami, jeżeli nie będziemy pili wody podczas intensywnego treningu możemy doprowadzić do przegrzania naszego organizmu co oczywiście wiąże się z przyszłymi problemami.
Głównym składnikiem potu jest woda, pochodząca z przestrzeni międzykomórkowych. Ubytek płynu z przestrzeni międzykomórkowych powoduje wzrost ciśnienia osmotycznego (różnica stężeń między obszarem wewnątrzkomórkowej i zewnątrzkomórkowym). W ten sposób dochodzi do jego wyrównania przez przenikanie wody wewnątrzkomórkowej do przestrzeni zewnątrzkomórkowej.
Spadek ilości wody w komórce powoduje odwodnienie komórki. Podczas intensywnego treningu czy to biegając czy trenując siłowo, zaczynasz odczuwać suchość w ustach zjawisko to nazywa się pragnieniem - jest to już stan odwodnienia komórki, znaczy że nie możesz dopuścić do odczucia pragnienia. Organizm jednak potrafi sam zapobiegać odwodnieniom komórek oczywiście nie znaczy to że nie trzeba uzupełniać płynów, ponieważ działa to na zasadzie coś za coś, organizm pobiera wodę z części osocza krwi nawadniając w ten sposób wysuszone komórki. Jest to jednak znów stan zagrożenia, osocze gęstnieje, składniki odżywcze są dostarczane wolniej i w mniejszej ilość do naszych mięśni, przez co trening staje się mniej efektywny, męczymy się szybciej.
W trakcie przemian chemicznych zachodzących w naszym organizmie powstają różne produkty przemiany materii, jedne organizm potrzebuje, inne zaś muszą zostać wydalone na zewnątrz przez układ oddechowy (płuca:co2, h2o), moczowy (metabolity itd.), nie które przez skórę, a nie które w żółci przez defekację. Są to drogi, dzięki którymi organizm pozbywa się toksyn z organizmu. Nerki odpowiadają za tworzenie moczu oraz wydalanie go. Mocz magazynowany jest w pęcherzu moczowym. Jego pojemność wynosi 500ml i w zasadzie, u zdrowego człowieka zapełnienie jego połowy już daje sygnał dla mózgu, że trzeba go wydalić. Tworzenie moczu zachodzi w tak zwanych kłębuszkach nerkowych. Jeżeli ilość wody będzie niska, kłębuszki będą ciężej pracowały, by mocz był bardziej gęsty, co umożliwi zachowanie większej ilości wody w organizmie. Jest to możliwe dzięki wazopresynie (ADH).
Źródła Wody
Jak zpewne każdy wie głównym źródłem wody są wszelkie płyny ale nie tylko, jedzenie które spożywamy składa się także ze sporej ilości wody nawet do 1/3 naszego dziennego zapotrzebowania.
Najwięcej znajdziemy jej w owocach i ważywach, najmniej znajdziemy ją w składzie zębów, kości oraz tkance tłuszczowej (>20%).
Poniższa tabela doskonale ukazuje procentową zawartość wody w różnych produktach spożywczych:
| Produkt | [%] wody |
| Produkty mleczne | |
Jogurt (niskotłuszczowy, owocowy) Kefir Ser żółty Śmietana 20% tłuszczu | 78 91 38 73 |
| Tłuszcze | |
Margaryna Masło Olej roślinny Słonina | 14 16 0 9 |
| Mięso,jaja, ryby | |
Cielęcin(średnio tłusta) Wieprzowina (średnio tłusta) Wołowina (średnio tłusta) Ryby słodkowodne Kurczak surowy Jaja Boczek surowy | 71 42 71 60 74 74 42 |
| Pieczywo i inne zbożowe | |
Chlebbiały Chleb żytni razowy Ciasto z owocami Biszkopt Mąka pszenna Mąka sojowa Kasza manna Chrupkie pieczywo żytnie Cornflakes Biszkopty z czekoladą | 40 42 19 15 14 7 13 6 3 2 |
| Owoce | |
Śliwki Melon świeży Pomarańcze Jabłka Winogrona Mango Banany Daktyle suszone Truskawki Cytryna Wiśnie Gruszka | 83 92 86 84 83 82 75 12 90 89 83 85 |
| Orzechy | |
Kasztanyjadalne Orzeszki ziemne Orzechy laskowe Orzechy włoskie | 52 6 5 4 |
| Warzywa i grzyby | |
Cukinia Sałata Pomidory Grzyby Marchewka Ziemniaki Groszek zielony Frytki Ogórek Cebula | 93 95 94 93 89 77 75 57 96 91 |
| Napoje | |
Mlekochude (odtłuszczone) Mleko półtłuste Mleko pełne Napoje gazowane Sok pomarańczowy Sok jabłkowy Piwo | 91 89 88 90 89 88 96 |
| Dodatki | |
Miód Majonez Czekolada gorzka Ketchup Dżemy Cukier Paluszki | 20 19 3 65 35 0,2 6 |
Zapotrzebowanie
Dziennie tracimy ponad 2,5 litra wody (osoby trenujące odpowiednio więcej), woda jest usuwana wraz z moczem, kałem, potem jak i w procesie oddychania. W dni suche i gorące tracimy więcej wody niż w np. dni deszczowe. Jak już wcześniej pisałem każdy nawet kilkuprocentowy ubytek wody musi być uzupełniany na bieżąco. Osoby dorosłe powinny spożywać ok. 2 litrów płynów dziennie, dodając płyny które dostarczamy wraz z pożywieniem wychodzi że musimy dostarczyć ok. 3-3,5 litra wody.
Ogólnie przyjęto, iż dorośli w przybliżeniu potrzebują 1 ml wody na 1 kcal spożytej energii, chociaż ilość ta się zmienia i w zależności od intensywności pocenia, może sięgać do 1,5 ml/kcal. Wodę tracimy również podczas choroby, biegunkach, wymiotach, poparzeniach, gorączce, dlatego pamiętajmy aby w takich przypadkach dostarczać odpowiednio więcej płynów aby nie doszło do odwodnienia. Warzywa zawierają mniej więcej 90% wody a biały chleb około 40%. Woda jest również wytwarzana w naszym organizmie jako produkt przemiany materii, średnio ~250 ml na dzień.
Dzienny poziom zalecanego spożycia Wody (łącznie płyny + woda z żywności) dla różnych grup ludności* (dane te mogą się różnić z rzeczywistym dziennym zapotrzebowaniem na płyny)
| Grupy ludności | Woda |
Zalecane normy dietetyczne [l / dzień] |
| Dzieci 1-3 lat | 1,3 |
| Dzieci 4-8 lat | 1,7 |
| Chłopcy 9-13 lat | 2,4 |
| Młodzież męska14-18 lat | 3,3 |
| Mężczyźni 19-30 lat | 3,7 |
| Mężczyźni 31-50 lat | 3,7 |
| Mężczyźni 50-70 lat | 3,7 |
| Mężczyźni powyżej70 lat | 3,7 |
| Dziewczęta 9-13 lat | 2,1 |
| Młodzież żeńska14-18 lat | 2,3 |
| Kobiety 19-30 lat | 2,7 |
| Kobiety 31-50 lat | 2,7 |
| Kobiety 50-70 lat | 2,7 |
| Kobiety powyżej 70lat | 2,7 |
| Kobiety ciężarne do18 lat | 3,0 |
| Kobiety ciężarne19-50 lat | 3,0 |
| Kobiety karmiące do18 lat | 3,8 |
| Kobiety karmiące19-50 lat | 3,8 |
*(według
Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences,
Food and Nutrition Board, USA)